BİLİM TÜNELİ ÖYKÜSÜ

Size bir öykü anlatmak istiyorum. İsteyenler “ceride” olarak okuyabilirler.

 “Max Planck Bilim Tüneli” hakkında bir öyküdür. Bu hikaye 1911 yılında Almanya’da Kaiser Wilhelm-Gesellschaft Bilim Araştırmaları Kuruluşu ile başlıyor. 1948 yılında Max Planck ile kurumun adı yenileniyor. Bu kurumda Planck, Albert Einstein, OttoHahngibi bilim insanları görev yapmışlar. 18 Nobel Bilim Ödüllü değerli araştırmacı bu kurumda çalışmışlar. 

 

Bu kurumda çalışanların katkısı ile temel bilimlerde neler olduğuna ilişkin bir bilim tüneli sergisi hazırlanmış. Bahçeşehir Üniversitesi tarafından bu sergi İstanbul’a getirildi. Bu serginin getirilmesi için yapılan çalışmalar bir yıl aldı. Bu ceride Berlin’den başlayan ve İstanbul’da devam eden bir bilim merakınınhikayesidir.

 

Almanya ve Türkiye arasında bilim işbirliğinin geliştirilmesi amacıyla zamanın Başbakanları tarafından mutabakata varılmış; iki ülke arasındaki bilim, teknoloji ve yenilik alanlarında işbirliği potansiyelinin yüksek olmasından dolayısıyla, 2014 yılının “Türk-Alman Bilim Yılı” ilan edilmesi kararlaştırılmıştır.Bu çerçevede,Max Planck Bilim Tüneli Sergisi’nin Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı koordinatörlüğünde, Bahçeşehir Üniversitesi tarafından Türkiye’ye getirilmesi planlanmıştır. 21-23 Aralık 2013 tarihlerinde Berlin’de Bilim Yılı açılışına katılım sağlanmış ve Max Planck Enstitüsü binasında sergi direktörü Peter Steiner ve yardımcısı Nadya Pernat ile ilk görüşme yapılmıştır. Görüşmeye BAU öğretim üyesi Prof. Dr. M. Oktay Alnıak, BAU Berlin sorumlusu Prof. Dr. SüheyleSchroeder ve BAU Rektörü Prof. Dr. Şenay Yalçın katılmışlardır. Serginin Türkiyeye getirilmesiyle ilgili çalışmalar bu şekilde başlatılmıştır. Sergi konusundaki müzakereler amacıyla 24 - 27 Ocak 2014 tarihleri arasında Max Planck Bilim Tüneli Sergisi işlerinden sorumlu Dr. Peter Steiner Türkiye’ye gelmiş, İstanbul ve Ankara’da incelemeler yapılmıştır.  BAU Rektörlüğü ile Serginin Türkiye’ye getirilmesi konusunda “İyi Niyet Mektubu” imzalanmıştır.

 

Bundan sonra sergi yeri arayışları başlamıştır. Haydarpaşa garı, Tophane-i Amire, Florya Akvaryum ve Mall of İstanbul gibi sergi mekanları; kira maliyeti, sergi için fiziki koşullarının uyumu, ulaşım problemleri, ziyaretçi potansiyeli gibi detaylar incelenmiş ve teknik hazırlıklar  8 ay sürmüştür. Bu hazırlık süresinde Almanya’da Bilim Tüneli Sergi Koordinatörü Dr. Peter Steiner ile Bilim Tüneli Sergi Koordinatörü Prof. Dr. Oktay Alnıak arasında 350 elektronik mektup teati edilmiştir. Yetkili yöneticilerin de dahil olduğu bir tele konferans gerçekleştirilmiştir. Çalışmalar sonucu Mall of İstanbul AVM’dekikaba inşaat halindeki mekansergi alanı olarak uygun bulunmuştur.Mall of İstanbul Yönetimi, Kült-Art ve Adalı Turizm bu çalışmayı BAU ile beraber yapmak arzusunu izhar etmişler ve taraflar arasında mutabakat sağlanmıştır.

 Bu arada, sergi için sponsorluk arayışları başlamıştır. Nisan 2014 tarihinde BAUPARK Koordinatörlüğü tarafından Max Planck Bilim Tüneli Sergisi Sponsorluk dosyası hazırlanıp, Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’na ve Alman teknolojisi ile iş yapan 20 firmaya bu dosyalar gönderilmiştir. Siemens, Adalı Turizm sponsorluk konusuna olumlu yaklaşmışlardır. Potansiyel firmalardan beklenen olumlu bir cevap alınamamıştır.

 

2014 yılı ilk yarısındaki çalışmalarda Kasım ayı sonuna doğru açılışı planlanan serginin bilimsel faaliyetlerle desteklenmesi amacıyla 25-26 Kasım 2014 tarihlerinde Alman- Türk Ticaret ve Sanayi İş Birliği Semineri yapılması planlanmış, Kurum ve Sanayi kuruluşlarına seminere davet yazısı gönderilmiştir. Sergi ve seminer konusunda yapılan çeşitli bilgilendirme toplantıları sonucu SIEMENS, Bilim Tüneli Sergisi’ne katkı sağlayacağını bir toplantı ziyaretinde belirtmiştir.

 

2014 yılı ikinci yarısında her iki ülke Bakanlıkları’nın programlarına uygun olarak Sergi açılış tarihi 18 Ekim 2014 olarak öne çekilmiştir. Bu gelişmeler ışığında, Türk- Alman Ticaret ve Sanayi İşbirliği toplantısının Sempozyum şeklinde ve Sergi’nin kapanış tarihinde yapılmasına karar verilmiştir. 10 Şubat 2015 tarihinde sempozyumun yapılması kararlaştırılmıştır.

 

          Sergi’nin kurulması 12 gün sürmekte ve Almanya’dan gelen eğitilmiş teknik personel tarafından bu işler yapılabilmektedir. Sergi’yi ziyaretçilere tanıtmak üzere temel bilimler ve mühendislik alanlarında mezun, master eğitimi gören ve henüz öğrenci olan 52 öğrenci ve 2 Sergi Müdürü görevlendirilmiştir. Bu öğrenciler açılıştan önce Sergi konusunda Almanya’dan gelen teknik ekip tarafından bir saatlik bir tanışma ve oryantasyon eğitime tabi tutulmuşlardır. Eğitimin temelini kendi öğrencilerimizin ve öğretmenlerimizin fedakarca çalışmaları oluşturmuştur. Gereken ders notları Almanya’dan tedarik edilmiş asistan öğretmenlere dağıtılmıştır. Haftanın 7 günü 10.00-22.00 saatleri arasında sergi ziyaretçilerine bilim istasyonları hakkında bilgilendirme yapılmaktadır. Müdür ve stajyer öğretmenler iki vardiya şeklinde görevlendirilmişlerdir.   Her gün Üniversite’den Sergi mahalline servis ayarlanmış, böylelikle görevlilerin ve sergiyi ziyaret etmek isteyen BAU öğretim üyeleri ile öğrencilerinin ulaşımı sağlanmıştır. Sergi, önemli bir bilim, araştırma, inovasyon merkezi olarak 4 ay boyunca ziyaretçilere hizmet vermek üzere organize edilmiştir.

 

Bilim algısının geliştirilmesine katkı sağlamak amacıyla Bahçeşehir Üniversitesi bu faaliyette gönüllü olarak yer almıştır. Bir görev olarak yürütülen faaliyetin başarılı şekilde sonuçlandırılması için yoğun bir çalışma yapılmaktadır. Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, Almanya Eğitim ve Araştırma Bakanlığı, TÜBİTAK, İstanbul Büyük Şehir Belediye Başkanlığı ve Türkiye İhracatçılar Meclisi Başkanlığı (TİM) bu sergide organizatör ve sponsor olarak yer almıştır. SIEMENS Firması’nın katkısı önemlidir. Bu faaliyetin tanıtılması, sponsor bulunması ve gerçekleştirilmesi amacıyla profesyonel firma ve ajanslarla çalışılmaya başlanmıştır. Müze organizasyonu konusunda çalışma yapan Kült-Art firmasının Sergi mahallinin hazırlanmasında, lojistik organizasyonda ve Sergi’nin emniyetle kuruluşunda önemli desteği olmuştur. Best İmage firması tarafından tanıtım faaliyetleri için görseller, basın tanıtımı ve Web sitesi hazırlanmıştır. Bu organizasyonda Mall of İstanbul tarafından sergi yeri tahsis edilmiştir. Maksada uygun iki katlı 1.400 metre karelik sergi alanı özel mimari bir proje olarak hazırlanmıştır. Mapfre Genel Sigorta, Adalı ve Tane turizm firmaları serginin getirilmesinde maddi ve kurumsal destek sağlamışlardır. Okullardan öğrencileri programlı ve bir düzen içinde taşımaktadırlar. Öğrencilerimiz ve çalışanlar Sergi mahallinde sigortalı durumundadırlar.Sergi’nin güvenliği CSG Özel Güvenlik ve Koruma Hizmetleri tarafından sağlanmıştır.

 

 Açılıştan önce son aylarda çalışmalar yoğunlaşmıştır. İhracatçılar Meclisi Başkanlığı (TİM) ziyaret edilmiştir. TİM Bşk.lığı’nın bilim tünelini desteği proje için önemli görülmüştür. İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı’ndan tanıtım desteği talep edilmiştir. Bu konuda İstanbul genelinde çeşitli mahallerdekibilboardlarda ve bir üst geçitte tanıtım desteği alınmıştır.

 

Bu çalışmalar kapsamında; Kurban Bayramı nedeniyle sergiyi getiren tırlar gümrükte kalmış ve bayram sonrası iki gün gecikmeyle gümrükten çıkılabilmiştir. Gecikmenin olumsuz etkilerini ortadan kaldırabilmek amacıyla Alman Ekip günde 14 saat çalışmış ve açılışa sergiyi hazırlamışlardır. Sponsorluk çalışmalarında ve desteğinde bazen olumlu gelişmeler sağlanmış, bazen beklenen desteğin gerçekleşmediği görülmüştür. Bununla beraber, maddi bir dar boğaz hissedildiğinde BAU Yönetiminin desteği olumlu olarak hissedilmiştir.

 

Dijital sergi hakkında bilgiler: Bilim Tüneli Sergisi 8 modülden oluşmaktadır. Bu modüller; Evren, Madde, Hayat, Karmaşıklık, Beyin, Sağlık, Enerji ve Toplum’dur. Bu istasyonlarda  görev yapan master ve üniversite öğrencileri, stajyer sergi öğretmeni olarak görev yapmaktadırlar. Sergiyle ilgili dokümanlar tercüme edilerek stajyer öğretmenlere verilmiş, bilgiler Max Planck Enstitüsü uzmanları tarafından sağlanmıştır.Sergiye 7-70 yaş aralığında ziyaretçiler gelmiş ve genelde memnun ayrılmışlardır. 8-10 yaşlarındaki çocukların ilgisi ise görülmeye değerdir. Dört ayın sonunda toplam 60.000 ziyaretçinin sergiyi gezmiş olacağı tahmin edilmektedir.  Faaliyetin esas amacı Ülkemizde;

   - Bilim algısını geliştirebilmek,
    - İleri teknolojileri takip edebilmek,

    - Sağlığın, çevrenin, doğanın, insanın değerini anlayabilmek,

    - İnsanlığa faydalı olmak için katkı sağlayabilmek,

    - Temel bilimlerin kullanımıyla geleceği planlayabilmek,

    - Yaşamı daha ekonomik ve daha sağlıklı yapabilmek,

    - Uluslararası bilim ortaklıkları geliştirebilmekolarak sıralanabilmektedir.

 

Bu serginin Türkiye’de açılması Türkiye ve Almanya arasındaki uzun süreli işbirliği faaliyetlerinin bir halkası olarak kabul edilmektedir. Tarihi işbirliği faaliyetlerimiz eğitim alanında geliştikçe geleceğe daha parlak umutlarla bakabileceğiz.

 

Bu faaliyetingerçekleştirilmesinde organizasyonun sosyal ve teknik sorumluluğuBahçeşehir Üniversitesi tarafından üstlenilmiştir. Bu görevin yapılmasında kurum çalışanları mutludur. Eğitime, gençlere ve geleceğe dair faydalı bir hizmet sunmanın mutluluğuyaşanmaktadır. Eğitim, insanlığın ışığı ve gelecek nesiller için en önemli değerdir. Bu faaliyetin gerçekleştirilmesinde; Alman Federal Cumhuriyeti Eğitim Bakanlığının, Araştırma Bakanlığının, Max Planck Enstitüsü’nün, TÜBİTAK’ın, Milli Eğitim Bakanlığı’nın, Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nın ve sergiyi organize eden paydaş kuruluşların ve Bahçeşehir Üniversitesinin önemli görevleri olmuştur. Bu kurumlar bu faaliyeti organize edenlere destek olmuşlar ve görev yapanlar için maddi ve manevi bir güç oluşturmuşlardır.

Bu faaliyetin 18 Ekim 2014 tarihinde açılış merasimi görkemli olmuştur. Değişik şekillerde kurumlardan, yöneticilerden destekler alınmaktadır. Serginin etkinliğini her geçen gün arttırarak hizmet vermesi önemlidir. Bugün 02.12.2014. Sergiyi izlemeye gittim. Bir sağlık meslek lisesi grubu vardı. Sonra Tuzla’dan gelen bir Anadolulisesi öğrenci grubuyla tanıştık. Bir ara 6-8 yaşındaki çocukların sergiye gelişini gördük. Şimdiki gençler akıllı, bakımlı, geleceğe umut veriyorlar. Yaptıkları işin ciddiyetindeler. Herkese tavsiyemiz “İşiniz yoksa bu sergiye gidiniz” olacaktır. Gençleri görünce geleceğe dair umutlarınız artacaktır.

 

Biz bu sergi gibi çalışmalar şimdi kendimiz yapabiliriz. Ancak bu kuruluş ve sergi teknolojileri 1911 yılından geliyor... Bu teknolojiler o tarihte II. Dünya Savaşı içinde kullanıldı. 5 milyon insan öldü. İmparatorluklar battı! Bu teknolojileri insanlık için kullanmak, barış içinde yaşamak idealimizdir. Ancak baksanıza çevremize, Komşularımızın yaşadıkları felaketlere... Kendi teknolojimizi ürettiğimizde ve teknoloji üreten araştırma merkezlerimizi kurduğumuzda görevimizi yapmış oluruz.

 

Bu vesileyle sergi yönetimindeki müdürleri, bu sergiyi ortaya çıkaran paydaşları ve herşeyin ötesinde çok iyi seviyede emek veren değerli stajyer öğretmenlerimizi ve altı haftada sergiyi ziyaret eden 15.000 ziyaretçiyi gönülden tebrik ederim.Saygılarımla.03.12.2014

 

Bugün 17.12.2014, günlerden Çarşamba. Zaman hızlı geçiyor. Sergiyi ziyaret edenler 20.000 üzerindedir. Öğrenci ziyaretleri planlandığı gibi sürüyor. Günde 250 ile 600 arasında öğrenci grupları ziyarete gelebiliyor. Bazen 1000 öğrenci geliyor. Sergi Müdürlerim yoğun bir öğrenci trafiği içinde koşturuyorlar. Asistan öğretmenlerimiz ders anlatmaktan yoruluyorlar. 40 asistan öğretmenle çalışmaya devam ediyoruz. “Başarılı öğretmenleri Almanya’ya mükafaat olarak göndereceğiz” dedim. Sergiyi ziyarete gittiğimde “Ne zaman gidilecek?” sorusuyla karşılaşıyorum. Genelde üniversite öğrencilerimizin ve velilerimizin ziyareti azdır. Nasıl arttırabiliriz diye düşünüyoruz... Sonunda karar verdik! Robot Merkezi kuruyoruz... Robotlar öğrencileri karşılayacak, konuşacak, dans edecek... Bir zamanlar büyüklerimiz bize “Başımıza icat çıkarma” derlerdi! Şimdilerde çok şeyler değişti. Herkesin keşif merakı arttı.Doğrusu biz de bir şeyler keşfedebiliriz. Buna mecburuz. Yeni bir şeyler bulmazsak dünya bize yetmez... Bizler çok çalışır, ileri teknolojileri üretirsek, çağdaşlığı yakalarsak ve bilimde haklıolarak Nobel ödülleri alırsak, o zaman geleceğe daha umutla bakabiliriz.

 

Prof. Dr. M. Oktay ALNIAK

BAUPARKDirektörü,

Max Planck Sergisi Gen. Koor.

 

 

BİLİM TÜNELİ BİLETİ İÇİN TIKLAYINIZ

 

Bilim Tüneli Grup Bilet